ATIK TÜRLERI
KAĞIT ATIK: Kağıdın geri dönüşümü ile kullanılan hammadde miktarında önemli oranda tasarruf sağlanması ve ekonomik değerinin yüksek olması nedeniyle önemlidir.
Neler Kağıt Atıktır?
- Kağıt Ambalajlar,
- Defterler,
- Yazışma Kağıtları,
- Gazeteler,
- Kese Kağıtları,
- Kitaplar,
- Karton Koli,
- Not Kağıtları gibi.
PLASTİK ATIK: Plastik, pek çok tüketici ürününün bir bileşeni olup, imalat sanayinin çıktı ve nihai ürünlerinin çoğunu oluşturur. Bununla birlikte, bütün plastikler aynı değildir ve bu, hepsinin aynı şekilde bertaraf edilip geri dönüştürülemeyeceği anlamına gelir.
Neler Plastik Atıktır?
- Pet Şişeler,
- Şişe Kapakları,
- Su Damacanaları,
- Ambalajlar,
- Naylon Poşetler,
- Plastik Kutular,
- Pet Bardaklar,
- Temizlik Malzemesi Ambalajları,
- Kişisel Akım Ürünleri Ambalajları,
- Plastik Oyuncaklar, gibi.
CAM ATIK: Camın ana maddesi kumdur. Kum, soda ve kireç bu malzemeler, 1500 dereceye kadar ısıtılarak eritilir.
Neler Cam Atıktır?
- İçecek Şişeleri
- Cam Konserve Kavanozları
- Reçel Kavanozları
- Sürahi
- Bardak, gibi.
METAL ATIK: Metal, yeryüzü tabakasını oluşturan çeşitli minerallerin işlenerek saflaştırılması sonucunda üretilir.
Neler Metal Atıktır?
- Alüminyum İçecek Kutuları,
- Yağ ve Salça Tenekeleri,
- Konserve Kutuları gibi.
ELEKTRONİK ATIK: Elektronik eşyalar, ev, okul ve ofis gibi gündelik hayatın her alanında yaygın şekilde kullanılmaktadır. Gündelik işlerimizi kolaylaştırmaktadır. Atık elektrikli ve elektronik eşyalar, içeriğinde bulunan ağır metaller nedeniyle çevre ve insan sağlığına zararlı etkilerde bulunabilecek atıklardandır ve ayrı toplanması sağlanmalıdır.
Neler Elektronik Atıktır?
- Bulaşık Makinası,
- Çamaşır Makinası,
- Buzdolabı,
- Elektrik Süpürgesi,
- Tost Makinası,
- Bilgisayarlar,
- Telefonlar, gibi.
KOMPOZİT ATIK: Kâğıt ve plastik karışımı malzemeden üretilen kompozit ambalajlar meyve suyu ve süt ambalajı olarak yoğun olarak kullanılmakta olup aynı yoğunlukta atık olarak oluşmaktadır.
Neler Kompozit Atıktır?
- Hazır Çorba Ambalajları,
- Karton Süt ve Meyve Suyu Kutuları,
- Çikolata Ambalajları gibi.
AHŞAP ATIK: Ağaçlardan edilen ahşap malzemeler, ev eşyaları, taşıma ve koruma amaçlı ambalaj ve yapı malzemesi olarak hayatın her alanında yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Neler Ahşap Atıktır?
- Evlerle kullanılan mobilya ve küçük ev eşyaları,
- Ambalaj olarak kullanılan palet ve kasalar,
- Yapı malzemesi ve ev eşyası üretiminden kaynaklı kırpıntı, parça, talaş halindeki tüm malzemeler.
ORGANİK ATIK: Organik içecekler, yaşamsal ve zirai faaliyetlerde önemli rol oynamaktadır. Bunun sonucunda hayvansal ve bitkisel bazlı atıklar meydana gelmektedir. Sebze-meyve artıkları, park-bahçe atıkları vb. atıklar organik atık olarak adlandırılır. Kompostlama organik maddelerin aerobik veya anaerobik koşullarda mikroorganizmalar vasıtası ile kararlı hale getirildiği bir işlemdir. Açık alanda veya makine ile kompost yapılır. Elde edilen kompost park ve bahçelerde toprak iyileştirici olarak kullanılır.
Neler Organik Atıktır?
- Meyve Sebze Atıkları,
- Buğday Arpa Çavdar Samanı,
- Biçilen Çimler.
BİTKİSEL ATIK YAĞLAR: Bitkisel yağlar, zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı bitki tohumlarından elde edilen yağların genel adıdır. Bitkisel atık yağlar, atıksu toplama sistemlerinin daralmasına ve tıkanmasına; toprak kirlenmesi ile beraber yeraltı suyu kirlenmesine sebep olur. Bu nedenle ayrı toplanması gereklidir.
Neler Bitkisel Atık Yağdır?
- Kullanılmış kızartmalık yağlar,
- Son kullanma tarihi geçmiş katı ve sıvı yağlar.
ATIK PİL: Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine doğrudan dönüştürerek bünyesinde depolayan cihazlara pil denir. Kullanım ömrünü tamamlamış veya uğramış olduğu fiziksel hasar sonucu kullanılmayacak duruma gelmiş pillere atık pil denir. Atık piller, içeriğinde bulunan ağır metaller nedeniyle çevre ve insan sağlığına zararlı etkilerde bulunabilecek atıklardandır ve ayrı toplanması gereklidir.
Neler Atık Pildir?
- Çinko Piller,
- Alkalin Piller,
- Leptop/Telefon Bataryaları.
TEHLİKELİ ATIKLAR: İnsan ve hayvanlar başta olmak üzere canlıların sağlığını ya da doğa üzerinde zararlı etkiye sahip olabilen özelliklerdeki yakıcı, yanıcı, kanserojen, tahriş edici ve patlayıcı özelliklerde olabilecek maddelerdir. Genellikle endüstriyel üretim sürecinde tehlikeli atık haline gelen bu maddeler katı, sıvı ya da gaz formda olabilir. Tehlikeli atık türlerinden başlıcaları şunlardır:
- Kontamine olmuş maddeler,
- Son kullanma tarihi geçen ürünler,
- Standart dışı kalmış ürünler,
- Endüstriyel atıklar,
- Kimyasal kalıntıları,
- pH değeri çok yüksek ya da çok düşük olan maddeler,
- Bozulmuş ya da yanlış kullanım sonucu farklılaşmış ürünler.
NELER TEHLIKELI ATIKTIR?
- Tonerler / Kartuşlar / CD’ler
- Kontamine Ambalajlar
- Kontamine Filtreler
- Basınçlı Kaplar
- Boya ve Tiner
- Pestisitler ve Diğer Bahçe Kimyasalları
- Pil ve Bataryalar (örneğin araba, cep telefonu veya normal ev pilleri)
- Motor Yağları (örneğin otomobillerden veya çim biçme makinelerinden gelen yağlar)
- Benzin ve Gaz Yağı
- Temizlik ve Cila Kimyasalları
- Yüzme Havuzu ya da Spa Banyosu Kimyasalları
- İlaçlar
- Eski Teknolojik Donanımlar
- Amonyak
- Çamaşır Suyu
- Mineral İspirtolar
- Mantar İlaçları
- Herbisitler
- Böcek Öldürücüler, Tarım ve Zararlı Ot İlaçları
- Klor
- Termometreler, Barometreler, Termostatlar, Floresan Tüpler ve Kompakt Floresan Küreler
- Civa içeren ürünler
TEHLIKELI ATIK SINIFLANDIRMASI
1. Yanıcı Özellikteki Tutuşabilir Maddeler:
- Parlama noktası olan sıvılar. Örneğin; alkol, benzin, aseton vs.
- Kendiliğinden yanabilen katı maddeler
- Oksitleyiciler ve sıkıştırılmış gazlar
2. Aşındırıcı Özellikte Ayrışabilen ya da Paslanabilen Maddeler: Aşındırıcı, pH değeri 2’ye eşit veya daha düşük ya da 12.5’e eşit veya daha büyük olan maddeler. Hidroklorik asit, nitrik asit ve sülfürik asit gibi aşındırıcı maddeler ya da pas gidericiler, aşındırıcı maddelere örnek olarak verilebilir.
3. Patlayıcı Özellikteki Reaktivite Maddeler: Kararsızlıkları göz önüne alındığında, reaktif atıklar çok tehlikeli olabilir. Reaktif maddeler rutin olarak şiddetli değişim yaşar. Su ile birleştirildiğinde patlayıcı karışım veya şiddetli reaksiyon potansiyeli olan zehirli gazlar açığa çıkar.
4. Zehirli/Toksik Maddeler: Zehirli maddeler yeraltı suları, insan ve hayvanlar başta olmak üzere tüm canlıların sağlığı ve çevre üzerinde uzun vadeli etkileri olabilecek bir tehdit oluşturmaktadır.
Tibbi atiklar: Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan insan ve çevre sağlığını tehdit eden patolojik atıklar, enfekte atıklar ve kesici-delici maddelerden oluşan atıklardır. Tıbbi atıklar yüksek oranda risk taşıyan çok önemli bir atık grubudur.